Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) εκμεταλλεύτηκαν το «παράθυρο» που τους δόθηκε για να επιβάλουν «διόδια» σε εμπορικά πλοία. Σύμφωνα με αναφορές, το IRGC απαιτεί έως και 2 εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο για την «ασφαλή διέλευση», πληρωτέα σε κινεζικά Yuan ή stablecoins.
Σχετικά Άρθρα
Καταιγίδα φωτιάς εξαπέλυσε το Ιράν με βαλλιστικούς Qadr, Fateh, Khyber-Shakan κατά βάσεων ΗΠΑ
Το «μοιραίο» Μνημόνιο Συναντίληψης (MoU) και το μήνυμα Ghalibaf απόλυτης ρήξης Ιράν με ΗΠΑ: Σας προειδοποιήσαμε, κρατήστε το λόγο σας ή πληρώστε
Το Μνημόνιο Συναντίληψης της 17ης Ιουνίου, που υποτίθεται ότι θα έφερνε την ειρήνη, αποδείχθηκε το μεγαλύτερο διπλωματικό λάθος του Trump και καταρρέει αργά αλλά σταθερά.
Οι ΗΠΑ έχουν μέχρι στιγμής παραβιάσει σχεδόν κάθε όρο.
Μετά και το νέο γύρο επιθέσεων μεταξύ ΗΠΑ - Ιράν μήνυμα απόλυτης ρήξης προς την Ουάσινγκτον απέστειλε την Κυριακή 12/7 ο Mohammad Bagher Ghalibaf, Πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν και επικεφαλής των διαπραγματεύσεων, με αφορμή την επίθεση σε πλοίο υπό κυπριακή σημαία. (σ.σ. ένα από τα πλοία που δέχθηκαν τα συντριπτικά πλήγματα των ιρανικών πυραύλων, είναι το «GFS Galaxy», το οποίο έπλεε υπό κυπριακή σημαία.
Η τελευταία καταγεγραμμένη τοποθεσία του πλοίου ήταν πριν από δύο ημέρες, ανάμεσα στο λιμάνι Sohar στο Ομάν και το λιμάνι Jebel Ali στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Από την ιρανική πυραυλική επίθεση, το μηχανοστάσιο του κυπριακού πλοίου υπέστη βαρύτατες ζημιές και ξέσπασε πυρκαγιά, ενώ ένας από τους ναυτικούς του πολιτικού πληρώματος σκοτώθηκε).
Με μια δήλωση που αντηχεί σε όλη τη Μέση Ανατολή, ο Ghalibaf κατέστησε σαφές ότι η «εποχή των μονόπλευρων συμφωνιών έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί».
«Κρατήστε τον λόγο σας ή πληρώστε το τίμημα»
«Σας είχαμε προειδοποιήσει: τηρήστε τις δεσμεύσεις σας ή αποδεχτείτε τις συνέπειες.
Η πραγματικότητα χτυπά πλέον την πόρτα σας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ghalibaf, υπογραμμίζοντας ότι η υπομονή της Τεχεράνης απέναντι στην αθέτηση των αμερικανικών υποσχέσεων έχει εξαντληθεί.
Για να τεκμηριώσει τη θέση του, ο Ιρανός διαπραγματευτής παρέθεσε επίσημο απόσπασμα από το Μνημόνιο Συναντίληψης που είχε υπογραφεί μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Το εν λόγω άρθρο προέβλεπε ρητά πως η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα μεριμνούσε για την «ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων χωρίς καμία επιβάρυνση» για μια μεταβατική περίοδο 60 ημερών.
Η επιλογή του Ghalibaf να αναδείξει αυτή τη συγκεκριμένη παράγραφο δεν είναι τυχαία.
Το Ιράν κατηγορεί ευθέως την αμερικανική πλευρά ότι απέτυχε να ανταποκριθεί στο πνεύμα και τα γράμματα της αρχικής συμφωνίας, χρησιμοποιώντας πλέον την επίθεση στο πλοίο ως απόδειξη ότι η ελεύθερη και δωρεάν ναυσιπλοΐα δεν αποτελεί πλέον δεδομένο, εφόσον οι ΗΠΑ αρνούνται να «κρατήσουν τον λόγο τους».
Η παρέμβαση αυτή σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη διπλωματία της αυτοσυγκράτησης στην ωμή πραγματικότητα της γεωπολιτικής σύγκρουσης, με την Τεχεράνη να διαμηνύει πως κανένα κείμενο συμφωνίας δεν μπορεί να επιβιώσει εάν δεν συνοδεύεται από την αμοιβαία τήρηση των δεσμεύσεων.
Ακολούθως, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) εκμεταλλεύτηκαν το «παράθυρο» που τους δόθηκε για να επιβάλουν «διόδια» σε εμπορικά πλοία.
Σύμφωνα με αναφορές, το IRGC απαιτεί έως και 2 εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο για την «ασφαλή διέλευση», πληρωτέα σε κινεζικά Yuan ή stablecoins.
Σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, αυτό είναι παράνομο....
Παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου (UNCLOS)
Οι πρακτικές του Ιράν έρχονται σε ευθεία σύγκρουση με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS):
- Δικαίωμα Διέλευσης (Transit Passage)
Τα άρθρα 37-44 της UNCLOS κατοχυρώνουν την αδιάκοπη διέλευση πλοίων χωρίς τη δυνατότητα παρακώλυσης από το παράκτιο κράτος.
- Απαγόρευση Διοδίων
Το άρθρο 26 απαγορεύει ρητά την επιβολή χρεώσεων σε ξένα πλοία για τη διέλευσή τους.
Οι μόνες επιτρεπτές χρεώσεις αφορούν συγκεκριμένες υπηρεσίες (π.χ. φάρους, ιατρική βοήθεια) και είναι συμβολικές, σε πλήρη αντίθεση με τα υπέρογκα ποσά που εκβιάζει το Ιράν.
- Το «χαρτί» του Ομάν
Αν και το Ιράν επικαλείται την κυριαρχία του, το μεγαλύτερο μέρος των ναυτιλιακών λωρίδων του Στενού εμπίπτει στα χωρικά ύδατα του Ομάν, το οποίο, σε αντίθεση με την Τεχεράνη, σέβεται το διεθνές δίκαιο και απορρίπτει τα ιρανικά «διόδια».
Η οικονομική ασφυξία και η προδοσία των συμμάχων
Το Στενό του Hormuz αποτελεί τη «φλέβα» της παγκόσμιας οικονομίας, μεταφέροντας καθημερινά το 25% του θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και το 20% του παγκόσμιου LNG.
Η αναγκαστική εκτροπή των πλοίων μέσω αγωγών (όπως οι East-West της Σαουδικής Αραβίας) δεν μπορεί να καλύψει ούτε ένα κλάσμα της χωρητικότητας του Στενού.
Η αποδοχή των ιρανικών απαιτήσεων αποτελεί ουσιαστικά αποποίηση των ευθυνών του Trump απέναντι στους συμμάχους του στον Κόλπο, οι οποίοι πλήττονται άμεσα από έναν πόλεμο που δεν επέλεξαν.
Το «Νέο Δόγμα» Rubio και η αναζήτηση διεξόδου
Καθώς το Μνημόνιο Συναντίληψης καταρρέει και οι συγκρούσεις επεκτείνονται σε Κατάρ, Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Ιορδανία, ο Trump φαίνεται να αναγνωρίζει το αδιέξοδο.
Σύμφωνα με τον αναλυτή Erfan Fard, οι πρόσφατες δηλώσεις του Trump στην Άγκυρα σηματοδοτούν ένα «νέο δόγμα για το Ιράν»:
- Η Ουάσινγκτον δεν βλέπει πλέον το Ιράν ως ένα πρόβλημα προς περιορισμό, αλλά ως ένα σύστημα που παράγει αστάθεια εκ φύσεως.
- Η νέα στρατηγική επιδιώκει να δημιουργήσει συνθήκες για μια πολιτική μετάβαση, αναγνωρίζοντας ότι η αποσυναρμολόγηση της ικανότητας του καθεστώτος να παράγει αστάθεια είναι ο μόνος δρόμος.
Η εποχή της « behavioral adjustment» (προσαρμογής συμπεριφοράς) φαίνεται να τελειώνει.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν το Ιράν μπορεί να εξαναγκαστεί σε καλύτερη συμπεριφορά, αλλά αν οι δομές του καθεστώτος μπορούν να αποσυναρμολογηθούν οριστικά, αποτρέποντας την πλήρη παράλυση της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας.
Σιδηρά κυριαρχία του Ιράν στο Στενό του Hormuz
Σε κατάσταση απόλυτου πολεμικού συναγερμού στην Μέση Ανατολή και με τα Στενά του Hormuz κλειστά, οι αγορές ενέργειας προετοιμάζονται για ένα πρωτοφανές κραχ.
Το Ιράν, μέσω των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), κήρυξε τον απόλυτο αποκλεισμό στα Στενά του Hormuz «μέχρι νεωτέρας», προκειμένου να προστατεύσει την εθνική του ασφάλεια και να ασκήσει κυριαρχία στα χωρικά του ύδατα, ξεκαθαρίζοντας ότι κανένα πλοίο δεν θα περάσει μέχρι να τερματιστούν οι αμερικανικές παρεμβάσεις στην περιοχή.
Τα στοιχεία παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας (AIS) αποκαλύπτουν μια τρομακτική κατάρρευση της εμπορικής κίνησης κατά 90%, καθώς το πέρασμα βρίσκεται υπό τον απόλυτο έλεγχο της Τεχεράνης.
Το εφιαλτικό σκηνικό κλιμακώθηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν οι δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης στοχοποίησαν και έπληξαν με πυραύλους δύο πλοία που είχαν απενεργοποιήσει τα αυτόματα συστήματα εντοπισμού θέσης και επιχείρησαν να περάσουν από μη εγκεκριμένη θαλάσσια διαδρομή.
Όπως φαίνεται στο παραπάνω γράφημα του PortWatch 513 ποία πέρασαν το Στενό τις πρώτες 18 ημέρες από το τέλος του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά ιράν.
Αυτό σημαίνει πως μέσος όρος αποτελούν τα 28 περίπου πλοία την ημέρα, αριθμός πολύ μακριά από τον μέσο όρο των 100 που ήταν πριν τον πόλεμο.
Κατάρρευση του παγκόσμιου εμπορίου
Η κίνηση των πλοίων μέσω αυτού του ζωτικής σημασίας περάσματος είχε ήδη καταρρεύσει πριν από την επίσημη ανακοίνωση του αποκλεισμού.
Μέσα σε 24 ώρες, μόλις 5 έως 11 εμπορικά σκάφη (ανάμεσά τους 8 τάνκερ και 3 φορτηγά) τόλμησαν να διασχίσουν τα Στενά, τη στιγμή που στις 25 Ιουλίου η κίνηση είχε αγγίξει τα 57 πλοία.
Η ιρανική πλευρά ξεκαθάρισε ότι έριξε προειδοποιητικές βολές λόγω παραβίασης των κανόνων ναυσιπλοΐας.
Στον αντίποδα, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) επιχείρησε να αλλάξει το αφήγημα των ΜΜΕ, καταγγέλλοντας την επίθεση στο κυπριακό σκάφος.
Μάλιστα, η Ουάσινγκτον ισχυρίστηκε ότι ως απάντηση εξαπέλυσε έναν τρίτο γύρο αεροπορικών επιθέσεων εναντίον στόχων στο εσωτερικό του Ιράν γύρω στις 7:15 το απόγευμα του Σαββάτου (Ώρα Ανατολικής Ακτής), σε μια προσπάθεια των Αμερικανών αξιωματούχων να καλύψουν την πλήρη αποτυχία τους να εγγυηθούν την ασφάλεια στην περιοχή.
Προτεραιότητα η κυριαρχία και όχι το χρήμα
Οι δραματικές αυτές εξελίξεις σημειώθηκαν λίγες μόλις ώρες μετά το τέλος των άκαρπων και αποτυχημένων διαπραγματεύσεων με την πλευρά του Ομάν για τη ναυτική ασφάλεια.
Οι αναφορές δείχνουν ότι το Μουσκάτ είχε ρίξει στο τραπέζι την πρόταση για κοινή διαχείριση των Στενών του Hormuz και την είσπραξη τελών διέλευσης.
Ωστόσο, η διπλωματία αυτή δεν μπόρεσε να κάμψει τη θέληση του Ιράν για τον απόλυτο έλεγχο της κυκλοφορίας.
Όπως τονίζουν οικονομικοί εμπειρογνώμονες, για την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν το ζήτημα της «παραγωγής εσόδων» είναι δευτερεύον μπροστά στην «άσκηση ελέγχου και εθνικής κυριαρχίας», και οι διαπραγματεύσεις δεν θα μπορούσαν σε καμία περίπτωση να αντικαταστήσουν το δικαίωμα επιθεώρησης των πλοίων και τη λήψη στρατιωτικών μέτρων κατά των παραβατών.
Σοκ στις αγορές ενέργειας: Εφιαλτικό ράλι για το πετρέλαιο Brent... έρχεται «μαύρη Δευτέρα»
Το κλείσιμο των Στενών του Hormuz προκάλεσε ακαριαίο σοκ και πανικό στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Το πετρέλαιο Brent έκλεισε τις συναλλαγές της Παρασκευής γύρω στα 76 δολάρια, καταγράφοντας άνοδο 5% μέσα σε μία εβδομάδα, γεγονός που μαρτυρά την βίαιη επιστροφή του γεωπολιτικού ρίσκου.
Αν και οι επίσημες αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης είναι κλειστές για το Σαββατοκύριακο, οι κινήσεις στις ανεπίσημες αγορές και στις 24ωρες πλατφόρμες, όπως το Hyperliquid, δείχνουν ότι η τιμή του Brent εκτινάχθηκε ήδη κατά επιπλέον 3% μέσα στις τελευταίες έξι ώρες.
Αυτή η άμεση τιμολόηση αποτελεί τον προάγγελο μιας τρομακτικής έκρηξης τιμών που αναμένεται να χτυπήσει ανελέητα τις δυτικές οικονομίες με το άνοιγμα των επίσημων αγορών το πρωί της Δευτέρας 13/7.
Το Ιράν προειδοποιεί τις ΗΠΑ για τον κίνδυνο νέας «στρατηγικής αποτυχίας»
Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κίνδυνο ενός ακόμα «μοιραίου υπολογιστικού λάθους» στην περιοχή, καθώς επιχειρούν να αναβιώσουν μια στρατηγική που έχει ήδη αποτύχει παταγωδώς, σύμφωνα με τον Mohammad Eslami από το Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης.
Σε δηλώσεις του στο Al Jazeera, ο Eslami ξεκαθαρίζει ότι για την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, το ζήτημα της εκδίκησης για τον απρόκλητο πόλεμο και τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη της είναι ένα κεφάλαιο εντελώς διαχωρισμένο από οποιαδήποτε διαδικασία διαπραγμάτευσης με την Ουάσινγκτον.
Διαχωρισμός «εκδίκησης» και διαπραγμάτευσης
Ο Eslami υπογραμμίζει ότι η προσπάθεια εξασφάλισης οικονομικής σταθερότητας αποτελεί μια μορφή εσωτερικής «εκδίκησης» για την ιρανική κυβέρνηση, ωστόσο, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων η στάση της Τεχεράνης παραμένει αμετακίνητη.
«Η θέση των Ιρανών είναι πλέον απόλυτα ξεκάθαρη», σημειώνει ο αναλυτής, υπενθυμίζοντας ότι ο ίδιος ο Donald Trump ήταν εκείνος που κήρυξε επίσημα το τέλος του Μνημονίου Συναντίληψης (MoU).
«Οι Ιρανοί δεν μίλησαν ποτέ για τερματισμό της κατάπαυσης του πυρός – αυτή είναι μια απόφαση που έλαβαν μονομερώς οι Αμερικανοί», προσθέτει.
Η «παγίδα» του Ομάν και ο έλεγχος των Στενών
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις πρόσφατες συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ομάν για τη διαχείριση του Στενού του Hormuz.
Σύμφωνα με τον Eslami, οι συνομιλίες αυτές λειτούργησαν ως αφορμή για τις ΗΠΑ, δίνοντάς τους την ευκαιρία να αμφισβητήσουν την κυριαρχία και την αρχή της Τεχεράνης πάνω στο ζωτικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα.
Η ιρανική πλευρά φαίνεται να αντιλαμβάνεται πλέον αυτές τις διπλωματικές πρωτοβουλίες ως «παγίδες» που χρησιμοποιούνται για την υπονόμευση της γεωπολιτικής της ισχύος.
Καταλήγοντας, ο Eslami προειδοποιεί ότι η Ουάσινγκτον βαδίζει σε επικίνδυνα μονοπάτια, επιχειρώντας να επιβάλει μια αποτυχημένη στρατηγική σε μια περιοχή όπου οι συσχετισμοί δυνάμεων έχουν ήδη ανατραπεί.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών